SM - leczenie poprzez kompensację* objawów.

AUTOR: admin

PUBLIKACJA: 20 maja 2014

12

Zanim przejdę do właściwej części artykułu, chciałem podzielić się niesamowitymi wynikami Pacjentki z Naszego Gabinetu.

Poniższy poziomy wykres słupkowy pokazuje efekty rehabilitacji po zastosowaniu terapii ETS i FES u Pacjentki z SM, z objawem opadającej stopy.

Rys.1. Wykres obrazuje jak wzrosła siła mięśni w trakcie terapii. Początkowo aktywność bioelektryczna mięśni podczas skurczu* wynosiła 3 uV, natomiast po terapii obserwujemy 10- krotny wzrost siły skurczu, do wartości 30 uV. W tym artykule omówię jak do tego doszło. Zapraszam do lektury :)

Od 15 lat zajmujemy się Pacjentami z niedowładami wiotkimi i spastycznymi, w tym Pacjentami z SM. Jesteśmy jedną z niewielu firm które poza sprzedażą sprzętu oferują rehabilitację pod okiem przeszkolonych specjalistów oraz pełne wsparcie użytkownika.

Jeszcze zanim poszedłem na studia medyczne (Fizyka Medyczna) zastanawiałem się, jak to jest z nieuleczalnymi chorobami neurodegeneracyjnymi? W jaki sposób można wpłynąć na jakość życia tych ludzi? Wiedziałem, że organizm ludzki ma ogromny potencjał kompensacyjny (równoważenie jednego działania innym działaniem). Homeostaza, czyli zdolność do utrzymania organizmu w zdrowiu poprzez regulację i kompensację właśnie, pozwala niejako „zrównoważyć” wiele niekorzystnych bodźców które nas atakują. Zauważyłem w końcu, że paradoksalnie, organ którego dotyczy choroba ma niesamowite zdolności kompensacyjne i zarazem największe ze wszystkich innych organów...

Zanim dokończę tę opowieść, chciałbym przypomnieć kilka podstawowych informacji na temat stwardnienia rozsianego. Zdobędziesz podstawową wiedzę na temat leczenia, objawów i przyczyn stwardnienia rozsianego. Informacje starałem się przedstawić w sposób zwięzły i przystępny dla każdego. Natomiast, jeśli wiesz już sporo na temat stwardnienia rozsianego, możesz od razu przejść do akapitu: Stwardnienie rozsiane, leczenie poprzez „odbudowywanie torowiska”.

Co to jest stwardnienie rozsiane? [7]
Stwardnienie rozsiane (SM, screlosis multiplex) jest główną chorobą demielinizacyjną ośrodkowego układu nerwowego* (OUN) występującą u człowieka. Uszkodzenie mieliny (komórek otaczających aksony) oraz uszkodzenia aksonów (wypustek komórek nerwowych) są przyczyną dysfunkcji mózgu i rdzenia. Stwardnienie rozsiane charakteryzuje się występowaniem objawów neurologicznych rozsianych w czasie i przestrzeni. Innymi słowy zmiany patologiczne rozmieszczone są w różnych częściach OUN (rozsianie przestrzenne), oraz pojawiają się w różnych odstępach czasu (rozsianie czasowe). Kryteria McDonalda są obowiązującymi wskaźnikami diagnostycznymi stwardnienia rozsianego opartymi o powyższe założenia rozsiania czasowego i przestrzennego.

Stwardnienie rozsiane charakteryzuje się bardzo zróżnicowanym przebiegiem. Różnice dotyczą częstości rzutów i szybkości narastania niewydolności neurologicznej. Dlatego zachorowanie na SM nie oznacza tego samego dla każdego Pacjenta. Postuluje się nawet, że być może SM to nie jedna jednostka chorobowa a kilka. Poza kilkoma wariantami choroby, SM traktuje się jak jedną j. chorobową i jak na razie nie ma wystarczających badań pozwalających na podział stwardnienia rozsianego na kilka jednostek nozologicznych*.

Istnieje kilka podtypów klinicznych stwardnienia rozsianego:

SM RR – postać emitująco-rzutowa (80% przypadków);
SM PRpostać rzutowo-przewlekła (występuje na pograniczu SM RR i SM SP);
SM SP – postać wtórnie przewlekła
SM PP - posiać pierwotnie przewlekła.

Emitująco-rzutowa postać SM charakteryzuje się występowaniem rzutów choroby na przemian z okresami względnego „spokoju”. Rzut choroby polega na pojawieniu się nowych lub zaostrzeniu starych objawów neurologicznych. Okres „spokoju” oznacza, całkowite wycofanie się objawów lub brak pogarszania się objawów/dysfunkcji które pozostały po rzucie.
Częstotliwość rzutów jest bardzo indywidualna. Rzuty mogą występować często (kilka na rok), ale mogą też pojawiać się długotrwałe okresy remisji choroby (remisja – całkowite cofnięcie objawów). Po jakimś czasie trwania choroby (średnio po 5-7 latach), stwardnienie rozsiane może przejść z postaci SM RR na SM SP, czyli postać wtórnie przewlekłą.
Wtórnie przewlekła postać SM charakteryzuje się zanikiem rzutów i stałym postępem niewydolności neurologicznej.
Pierwotnie przewlekła postać SM jest podobna do postaci wtórnie przewlekłej, z tym, że występuje od początku trwania choroby. Pacjent nie przechodzi przez fazę „rzutową” a degeneracja OUN postępuje od początku.

Kilka interesujących faktów dotyczących występowania stwardnienia rozsianego na świecie:

  • Stwardnienie rozsiane występuje głównie u rasy białej;
  • Częstość występowania w EU i USA -› 40-150 przypadków na 100 00 mieszkańców;
  • Częstość zachorowań w EU i USA -› 3-5 przypadków na 100 000;
  • Występowanie SM zależy od szerokości geograficznej. Im dalej na północ tym więcej przypadków stwardnienia rozsianego. W krajach skandynawskich przypadków SM jest więcej niż w krajak śródziemnomorskich;
  • Stwardnienie rozsiane występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn (stosunek 2:1);
  • Największa ilość zachorowań w wieku -› 20- 40 lat (choć może wystąpić w każdym wieku).

 

Jakie objawy występują u chorych ze stwardnieniem rozsianym?
Najczęściej występują niedowłady piramidowe*, zarówno kończyn górnych jak i dolnych. Częściej obserwuje się paraparezie (niedowład dwóch kończyn), tri- lub tetraparezie (niedowład tri-trzech, tetra-czterech kończyn), z przewagą niedowładu w kończynach dolnych. Niedowłady w SM mają różne nasilenie, ale dość szybko nabierają charakteru spastycznego. Początkowo Pacjenci skarżą się na zmęczenie kończyn dolnych. Następnie zaburzenia koordynacji ruchowej – drżenie zamiarowe*, dysmetrie*, trudność w wykonywaniu ruchów naprzemiennych*, mowa skandowana*.
Kombinacja niedowładów piramidowych i zaburzeń koordynacji ruchowej prowadzi do charakterystycznych dla Pacjentów z SM – zaburzeń chodu (chód spastyczny*, ataktyczny* lub paraparetyczno-ataktyczny*). Poza tym występują zaburzenia czucia, neuralgia nerwu trójdzielnego*, zawroty głowy, zaburzenia równowagi czy pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego. Ostatni objaw wykrywany jest najczęściej jako pierwszy. Jest to również najczęstszy objaw stwardnienia rozsianego. Poza powyższymi objawami należy zwrócić szczególną uwagę na zaburzenia czynności dolnych dróg moczowych.
Nietrzymanie moczu (NTM) u chorych z SM, nierzadko jest bagatelizowane, a lekarze często traktują problem NTM jako zaburzenie urologiczne, a nie wynikające z uszkodzenia OUN [1].
Z tego powodu terapia NTM w chorych z SM nie przynosi oczekiwanych rezultatów, a najczęściej w ogóle nie jest stosowane żadne leczenie czy rehabilitacja! Niektórzy autorzy [1] wskazują na potrzebę wprowadzenia w terapii nietrzymania moczu u Pacjentów ze stwardnieniem rozsianym - elektrostymulacji oraz metody treningu EMG Biofeedback. Nawiązując do treningu i ćwiczeń fizycznych - kiedyś nie zalecano ćwiczeń chorym na SM, natomiast najnowsze wytyczne zalecają trening siły i ćwiczenia tlenowe [4].

Jakie leczenie objawowe stwardnienia rozsianego proponuje Innomed?

  • Niedowłady wiotkie lub spastyczne -› terapia ETS, elektroterapia FES;
  • Koordynacja ruchowa, zaburzenia chodu i równowagi -› biofeedback ruchowy*
  • Nietrzymanie moczu, problemy z pęcherzem -› EMG Biofeedback, ETS, elektrostymulacja FES mięśni dna miednicy.

 

Przyczyny stwardnienia rozsianego [8].
Bezpośrednim czynnikiem uszkadzającym osłonki mielinowe aksonów w OUN jest proces zapalny. Obszar w którym toczy się ten autoagresywny (zorientowany na własne komórki) proces zapalny nazywamy plaką demielinizacyjną. Poza niszczeniem przez układ immunologiczny osłonek mielinowych (oligodendrocytów) dochodzi również do uszkodzeń samych aksonów.
Wczesne plaki charakteryzują się też występowaniem procesu naprawczego – remielinizacji.
Pod wpływem czynników zapalnych komórki prekursorowe (macierzyste) rozpoczynają migrację w miejsce uszkodzenia a następnie różnicują się do oligodendrocytów. Mówiąc prościej, komórka podstawowa/macierzysta zmienia się w komórkę tworzącą osłonkę mielinową a sygnałem do tej regeneracji jest trwający proces zapalny. Czytelnik mógłby zadać pytanie – skoro uszkodzona mielina się regeneruje, to skąd negatywne objawy SM? Niestety, proces regeneracji mieliny (remielinizacji) w SM jest zaburzony. Obszar niekompletnej remielinizacji nazywamy „plakami cienia”. Nie jest wyjaśnione dlaczego dochodzi do agresji własnych komórek układu odpornościowego na własne oligodendrocyty i nie jest jasne dlaczego remielinizacja jest nieprawidłowa i niepełna.

Postuluje się częściowy wpływ genów na patogenezę stwardnienia rozsianego, głównie w zakresie wyjaśniającym różnicowanie się SM na podtypy (SM RR, SM SP, SM PP). Mimo wielu genów „podejrzanych” o wpływ na występowanie SM, nawet wśród bliźniąt jednojajowych które mają identyczny genotyp - ryzyko wystąpienia SM jest tylko o 20-35 % większe niż w reszcie populacji.
Jasne jest, że główną rolę gra tutaj czynnik środowiskowy co wg mnie daje większą szansę na znalezienie skutecznego leczenia przyczynowego stwardnienia rozsianego (można zauważyć gwałtowny postęp w tej dziedzinie). Dlatego warto nie próżnować i zająć się swoimi objawami i kompensowaniem uszkodzonych szlaków neuronalnych, jednocześnie czekając na lek hamujący przebieg choroby.
Niektóre dane wskazują na przyczynę zwiększonej częstotliwości występowania SM u kobiet. Możliwe wyjaśnienie dotyczy roli hormonów płciowych, których wpływ można zaobserwować podczas ciąży u Pacjentek z SM. W czasie ciąży następuje zmniejszenie aktywności choroby, zwiększenie aktywności po porodzie oraz nasilenie w trakcie menstruacji.
W patogenezie SM nie wyklucza się również czynnika zakaźnego, głównie pochodzenia wirusowego. Jednak te hipotezy nie zostały potwierdzone.

Najnowsze badania z 2013 roku sugerują natomiast nie wpływ wirusa a bakterii, a dokładniej Clostridium perfringens [5]. Typ A, tej bakterii jest bardzo powszechny i naturalnie występuje w przewodzie pokarmowym człowieka. Natomiast jej odmiany – typ B i D do tej pory nie zostały zaobserwowane u człowieka. Pierwszej obserwacji obecności bakterii Clostridium perfringens typu B, dokonano u 21 letniej Pacjentki, chorej na stwardnienie rozsiane. „Zła odmiana”, czyli bakteria typu B produkuje toksyny. U chorej wykryto toksyny alfa, beta i epsilon. Badanie powtórzono na większej grupie (30 chorych, 31 – grupa kontrolna) i stwierdzono, że nieszkodliwy typ bakterii występuje tylko u 23 % chorych, natomiast w grupie zdrowych, wartość ta wynosi 52%. Mimo oczywistych różnic, potrzeba badań na większej populacji.

Celem neurorehabilitacji w SM jest przywracanie utraconej sprawności, co powinno odbywać się na każdym etapie choroby [3]. Nie chodzi tutaj o sporadyczne wizyty w sanatoriach, ale o codzienną rehabilitację. Porządny, domowy sprzęt, bardzo ułatwia taka rehabilitację, a nie kiedy w ogóle ją umożliwia, ponieważ koszt sprzętu jest wielokrotnie mniejszy od codziennych wizyt fizjoterapeuty.

„Rehabilitacja prowadzona przez interdyscyplinarny zespół daje wymierną poprawę sprawności funkcjonalnej (w naszym materiale w 99%)”

W przytoczonym cytacie 99% chorych odczuło poprawę w wyniku odpowiedniej rehabilitacji [3]. Badanie to podkreśla, że należy stosować rehabilitacje kompleksowo, korzystać z wielu różnych metod naraz. Uzupełniać farmakoterapię o fizykoterapie, a czasem psychoterapię (aby zminimalizować depresję, lęki i inne objawy psychiatryczne). Od siebie dodam, że kwintesencją podejścia interdyscyplinarnego jest metoda interfejsów mózg-komputer (brain-computer interfaces), która łączy najnowocześniejszą technikę z medycyną. ETS (elektrostymulacja sterowana skurczem) należy właśnie do tej kategorii (dokładniej do zależnych interfejsów mózg-komputer).

Stwardnienie rozsiane, leczenie poprzez „odbudowywanie torowiska”.
Wracając do moich rozmyślań z czasów studiów. Jaki organ ma największe zdolności kompensacyjne? Oczywiście jest to mózg. Wyjaśnię moją myśl posługując się metaforą. Spróbujmy sobie wyobrazić pociąg pędzący po torach. Lokomotywa wraz z całym taborem wjeżdża na wiadukt, taki jak z westernów, wysoki i drewniany. Nagle wiadukt zaczyna się rozpadać tuż przed lokomotywą. Symbolizuje to chorobę i może prowadzić do katastrofy. Jednak jeśli lokomotywa jest wyposażona w nowoczesna maszynę która bardzo szybko, na bieżąco układa torowisko przed lokomotywą, to o ile maszyna będzie systematycznie działać - cały skład ma szansę bezpiecznie dojechać do celu. Jak odnieść taka funkcjonalność tej niezwykłej lokomotywy do medycyny? Można ją przypisać wspaniałej zdolności mózgu do plastyczności*, czyli zmiany połączeń neuronowych. Działa tutaj kompensacja, czyli zdolność do przejmowania uszkodzonych fragmentów mózgu przez inne fragmenty, oraz regeneracja, która odtwarza na nowo uszkodzone funkcje motoryczne, tworząc nowe połączenia neuronowe. Analogią maszyny układającej torowisko jest nowoczesny sprzęt rehabilitacyjny. Odpowiedni sprzęt medyczny umożliwia połączenie mózgu (lokomotywy) z aparatem do stymulacji i EMG-BFDB (maszyna układająca torowisko na nowo), inaczej pozwala stworzyć interfejs* mózg-komputer. Najlepszym aparatem umożliwiającym interakcję i trening odtwarzający funkcje motoryczne jest obecnie sprzęt do ETS (elektrostymulacja sterowana skurczem).

Nieleczone SM prowadzi do niepełnosprawności. Można leczyć tę chorobę wpływając na jej przyczynę, np. poprzez podawanie interferonu beta, glatirameru (Copaxone), mitoksantronu [7] lub innych leków immunomodulująych (modulujących działanie układu odpornościowego) lub immunosupresyjncyh (osłabiających układ odpornościowy) aby spowolnić „degenerację torowiska”, czyli mózgu. Mimo leczenia w wielu przypadkach deficyty neurologiczne będą cały czas postępować. Czy nie warto zadbać o codzienny trening mózgu aby tworzyć na nowo to co zostało zniszczone? Osobiście myślę, że bardzo warto, dlatego zachęcam do treningu z zależnymi interfejsami BCI.

Mam nadzieję, że powyższa metafora pozwoli Państwu, na zrozumienie nowego tematu jakim jest metoda ETS. Dzięki temu, terapia ETS nie będzie dostępna tylko dla garstki nielicznych. Zależy nam aby każdy miał do niej dostęp, tym bardziej, że cena takich aparatów przy obecnej taniejącej technologii, jest w zasięgu przeciętnej rodziny (koszt dobrej klasy komputera). Tym bardziej, że sprzęt, który będzie Ci towarzyszył w codziennej walce, jest SPORO tańszy od jedno-miesięcznej kuracji betaferonem -› kliknij tutaj i sam się przekonaj!

Koncerny farmaceutyczne nie mogą położyć ręki na sprzęcie, który pomaga trenować. Czyli wymaga aktywnego zaangażowania Pacjenta w proces odbudowywania mózgu. Lek zakłada całkowitą bierność, co sprawdza się w wielu przypadkach, ale nie tam, gdzie mówimy o budowaniu funkcji motorycznych, czyli nowych sieci neuronowych. Tak samo jak żadna tabletka nie jest w stanie dziecka nauczyć chodzić...

Mózg podobnie jak mięsień można trenować. Czy ktoś widział lek, który zapewni tężyznę fizyczną, pięknie wyrzeźbione mięśnie lub nienaganną kondycję? Niestety nie ma tutaj drogi na skróty, trzeba pracować nad sobą. Identycznie jest z mózgiem, z tym, że jego trening jest znacznie trudniejszy... Tutaj z pomocą przychodzi nowoczesna technologia, taka jak ETS.

Aby wygrać z chorobą, działaj z dwóch stron, staraj się spowalniać chorobę poprzez poprawę ogólnej kondycji organizmu. Odżywiaj się zdrowo, nie pal papierosów, mądrze w konsultacji z lekarzem używaj farmakoterapii, ale nie poprzestawaj na spowalnianiu choroby! Zabierz się za odbudowę (odbudowa, nie oznacza powrotu do tego co było, tylko stworzenia nowych połączeń neuronowych) tego co straciłeś, ponieważ można. Na dowód tego, że można, przytaczam przykład Pacjentki której wyniki pokazałem na początku, teraz pokaże obrazy ekranu bezpośrednio z programu którego używamy:

opadanie stopy przedRys. 2. Zapis z badania skurcz-relaks z mięśnia piszczelowego u Pacjentki z objawem opadającej stopy, przed terapią. Widać wyraźnie niską „siłę” sygnału z mięśni w obszarach skurczu (zaznaczone na czerwono).

opadanie stopy po terapiiRys. 3. Zapis z badania skurcz-relaks z mięśnia piszczelowego u Pacjentki z objawem opadającej stopy, po terapi. Znaczna poprawa siły skurczu w porównaniu do zapisu z rys. 2.

spastycznośc przedRys. 4. Inny Pacjent z wzmożonym napięciem mięśniowym (spastyczność). Zapis przed terapią.

spastycznośc po terapiiRys. 5. Zapis tego samego Pacjenta (rys. 4) po terapii.

Wiem z obserwacji jak trudno czasem o mobilizację, szczególnie po wielu latach choroby, jednak jeśli nic się nie robi, nic się nie zmieni. Słyszałem na pewnym szkoleniu świetną sentencje dotyczącą wyjścia ze strefy komfortu :

„Jeśli nie spróbujesz czegoś nowego, nie możliwe jest aby coś nowego (innego niż dotychczas) Cię spotkało!”

Bardzo mądra i zarazem prosta myśli, a przez to piękna. Dlatego jeszcze zanim zdecydujesz – skontaktuj się z nami TERAZ, uczyń pierwszy krok, zadaj nam pytania...

Jeśli nie chcesz kontaktować się bezpośrednio przygotowaliśmy specjalnie dla Ciebie inną możliwość – Twoją strefę. Poświeć dla siebie 60 sekund i zaloguj się do naszej Strefy. Możesz pozostać całkowicie anonimowy a jednocześnie nasz system będzie Tobie przedstawiał różne ciekawe informacje na temat nowoczesnych metod rehabilitacji, pozwoli Ci szybko zmierzyć Twój stan zdrowia za pomocą specjalnego kwestionariusza MSIS-29 (skala MSIS-29 jest wartościowym narzędziem samoopisowym dla Pajcentów z SM [2]), oglądać filmiki dot. terapii, czytać artykuły i opinie Naszych Pacjentów chorych na stwardnienie rozsiane.

Podsumowanie:

1. Plastyczność - mózg ulega ciągłym zmianom plastycznym, które pozwalają na odbudowę uszkodzonych szlaków neuronalnych a tym samym na poprawę upośledzonych funkcji mózgu, takich jak kontrola motoryczna (niedowłady wiotkie i spastyczne).

2. Regeneracja mózgu jest możliwa - niefortunne zawirowania w świecie neurobiologii i długi czas jaki jest potrzebny na powszechną edukację lekarzy w zakresie nowych technologii mogło być powodem dla którego nie słyszałaś/eś o terapii ETS, FES i EMG Biofeedback.

3. Nowoczesna technologia - plastyczność mózgu i kompensacje objawów SM można stymulować za pomocą technik ETS, FES i EMG Biofeedback.


Bibliografia:

[1] Darda-Ledzion L., Zaborski J., Członkowska A.: Zaburzenia czynności dolnych dróg moczowych u chorych ze stwardnieniem rozsianym, FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII, 2005, 3, 259-266.
[2] Jamroz-Wiśniewska A., Papuć E., Bartosik-Psujek H., Belniak E., Mitosek-Szewczyk K., Stelmasiak Z.: Analiza walidacyjna wybranych aspektów psychometrycznych polskiej wersji Skali Wpływu Stwardnienia Rozsianego na Jakość życia Chorych (MSIS-29), Neurologia i Neurochirurgia Polska 2007; 41, 3: 215–222.
[3] Kwolek A., Wieliczko E.: Doświadczenia własne w rehabilitacji pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII, 2005, 3, 289-292.
[4] Mauritz K.H.: Nowe elementy w rehabilitacji chorych na stwardnienie rozsiane, FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII, 2005, 3, 249-251.
[5] Rumah K.R., Linden J., Fischetti V.A., Vartanian T.: Isolation of Clostridium perfringens type B in an individual at first clinical presentation of multiple sclerosis provides clues for environmental triggers of the disease, PLoS One, 2013, DOI: 10.1371/journal.pone.0076359.
[6] Selmaj K.: Leczenie przyczynowe stwardnienia rozsianego, ViaMedica, 2005, ISSN 1734-5251.
[7] Selmaj K.: Stwardnienie rozsiane-kryteria diagnostyczne i naturalny przebieg choroby, ViaMedica, 2005, ISSN 1734-5251.
[8] Stasiołek M., Mycko M., Selmaj K.: Patogeneza stwardnienia rozsianego, ViaMedica, 2005, ISSN 1734-5251.


*Słowniczek pojęć: 

Kompensacja – przejęcie funkcji uszkodzonej lub niefunkcjonalnej części narządu (mózgu) przez inny narząd lub w Naszym przypadku, inną część mózgu.
Aktywność bioelektryczna mięśni – procesy biofizyczne w mięśni generują podczas skurczu zwiększona aktywność elektryczną, którą możemy odczytać przy pomocy specjalistycznej aparatury (Elektromiograf - sEMG). W przybliżeniu, im większa wartość zarejestrowana dzięki aparaturze sEMG tym większa siła skurczu mięśnia.
Ośrodkowy układ nerwowy – mózg i rdzeń kręgowy.
Nozologia - dziedzina wiedzy medycznej, zajmująca się podziałem (klasyfikacją) chorób i ich opisem (źródło: www.wikipedia.pl).
Układ piramidowy - część układu nerwowego kontrolująca między innymi ruchy dowolne. Uszkodzenie dróg piramidowych powoduje niedowłady.
Drżenie zamiarowe - mimowolne, nierytmiczne ruchy zwykle o zmiennej amplitudzie, dotyczące głównie kończyn górnych i pojawiające się w czasie zbliżania kończyny do celu, z tendencją do nasilania w czasie wykonywanego ruchu (źródło: www.wikipedia.pl).
Dysmetria - objaw neurologiczny, występujący przy uszkodzeniach móżdżku lub nerwów przewodzących informację czuciową z proprioreceptorów. Polega na niemożności zahamowania ruchu w dowolnym momencie (źródło: www.wikipedia.pl).
Adiadochokineza - niezdolność wykonywania naprzemiennych ruchów, takich jak np. ruchy rękami (nawracanie i odwracanie), z zachowaniem odpowiedniego tempa. Adiadochokineza jest objawem zaburzonej funkcji móżdżku (źródło: www.wikipedia.pl).
Mowa skandowana - zaburzenie mowy występujące przy chorobach móżdżku. Wynika z braku koordynacji mięśni aparatu mowy.
Chód spastyczny – inaczej nożycowy, występuje przy niedowładzie spastycznym kończyn.
Chód ataktyczny - występuje przy ataksji móżdżkowej.
Chód paraparetyczno-ataktyczny - chód kurczowo-bezwładny
Neuralgia nerwu trójdzielnego - nerwoból jednej lub więcej gałęzi nerwu trójdzielnego.
Biofeedback ruchowy – trening ruchowy z wykorzystanie czujników ruchu i płyt stabilometrycznych do przenoszenia ruchu na ekran komputera i uzyskanie lepszej kontroli ruchu. Zobacz www.innowacyjnybiofeedback.pl;
Plastyczność – zdolność układu nerwowego do trwałych przekształceń funkcjonalnych (odzyskanie funkcji, kompensacja etc.).
Interfejs – urządzenie umożliwiające interakcję z użytkownikiem.


© Publikacja objęta jest prawem autorskim. Kopiowanie lub rozpowszechnianie treści bez zgody autora zabronione.

Drukuj
Email

Powiązane artykuły

Powiązane produkty

MyoPlusPro1.0

Powiązane multimedia

Kliknij przycisk "YouTube" aby obejrzeć na większym ekranie. 

Kliknij aby obejrzeć na większym ekranie.